هرآنچه درباره Snapdragon X Series می‌دانیم

کوالکام و مایکروسافت سال‌هاست که تلاش می‌کنند تا ویندوز را روی پلتفرم Arm بیاورند و گویا این بار با پردازنده‌های جدید سری Snapdragon X ، یعنی Snapdragon X Elite  و Snapdragon X Plus، دارند به هدف خود دست پیدا می‌کنند.

پردازنده‌های Snapdragon X Elite و X Plus بر اساس هسته‌های جدید Oryon  کوالکام طراحی شده‌اند و کوالکام به آن‌ها برای افزایش قدرت و کارایی اعتماد کامل دارد. پس از موفقیت اپل با چیپ‌های سری M، کوالکام قصد دارد توانایی های معماری Arm را بر روی ویندوز به همگان نشان دهد و گوی سبقت را از اپل برباید، پس به دنبال ساخت لپ‌تاپ‌های نازک، با عمر باتری طولانی و قدرتمند است.

همچنین، این پردازنده‌ها به عنوان پردازش‌گر های قدرتمند برای هوش مصنوعی نیز معرفی شده‌اند. هر کدام از این پردازنده‌ها دارای یک واحد پردازش هوش مصنوعی (NPU) با قابلیت انجام ۴۵ تریلیون عملیات در ثانیه (TOPS) هستند که کوالکام آن را "سریع‌ترین NPU جهان برای لپ‌تاپ‌ها" می‌نامد.

در نظر داشته باشید که پردازنده‌های Core Ultra "Meteor Lake" اینتل دارای NPU با پشتیبانی تنها از ۱۰ TOPS هستند و پردازنده‌های 8040-series "Hawk Point"  ای‌ام‌دی نیز تا ۱۶ TOPS امکان پردازش دارند.

این به این معناست که اگر ادعای کوالکام درست باشد، حداقل تا زمان عرضه پردازنده‌های Lunar Lake اینتل، همانند چیزی که در گرافیک های تقویت کننده هوش مصنوعی انویدیا سری H100 مشاهده کردیم، تقاضا برای آن بسیار بالا خواهد رفت و همه خواستار استفاده از این چیپست در لپتاپ های جدیدشان خواهند بود.

همچنین، شایعاتی درباره نسخه‌ای از ویندوز 11 وجود دارد که بخش‌هایی از امکانات هوش مصنوعی آن به صورت محلی (Local) و بدون نیاز به اینترنت اجرا می‌شوند و احتمالاً پردازنده‌های سری X اولین پردازنده‌هایی هستند که این قابلیت را فراهم می‌کنند.

با توجه به این موارد، پردازنده‌های Snapdragon X Elite و X Plus فرصتی مناسب برای نمایش قدرت معماری Arm در لپ‌تاپ‌ها را فراهم می‌کنند. اگر موفق شوند، به طور قابل توجهی بازار لپتاپ را که انحصاراً توسط معماری x86 اشغال شده، دگرگون خواهند کرد.

مشخصات و امکانات پردازنده های کوالکام

پردازنده های Snapdragon X Elite و X Plus اولین پردازنده هایی هستند که به هسته های جدید Oryon مجهز می‌شوند. این هسته ها توسط شرکت Nuvia ساخته شده اند، یک شرکت استارتاپ که کوالکام در سال 2021 آن را به ارزش 1.4 میلیارد دلار خریداری کرد.

پردازنده Snapdragon X Elite:

• دارای ۱۲ هسته‌ی Oryon است با سرعت پایه‌‌ی ۳.۸ گیگاهرتز که با فناوری Turbo Boost می‌تواند تا ۴.۳ گیگاهرتز در وظایف تک‌هسته‌ای و دوهسته‌ای ارتقا یابد و دارای 42 مگابایت Cache است.
• پردازش‌گر گرافیکی آن از سری Adrenoاست که گفته شده قدرت پردازشی آن ۴.۶ TFLOPS است. این پردازشگر از مانیتورهای 4K 120hz نیز پشتیبانی می‌کند و همچنین توانایی پردازش 3 مانیتور 4K دیگر را نیز دارد. این ویژگی حائز اهمیت است زیرا در این مورد شرکت اپل که تنها توسعه دهنده Arm غیر از کوالکام است، در لپتاپ مجهز به چیپست M3 خود تنها می‌تواند از 2 مانیتور اضافه پشتیبانی کند، آن هم در صورتی که صفحه نمایش خودش خاموش باشد؛ و در لپتاپ مجهز به M3 Pro تنها از دو مانیتور اضافه به علاوه صفحه نمایش خودش؛ و تنها در لپتاپ های مجهز به M3 Max هستند که توانایی پشتیبانی از 3 مانیتور مجزا همراه با صفحه نمایش خود مک‌بوک را دارند.
• واحد پردازش هوش مصنوعی (NPU) با عملکرد ۴۵ TOPS دارد
• با فرآیند ۴ نانومتری TSMC تولید شده اند.
• حافظه‌ی LPDDR5X با ظرفیت ۶۴ گیگابایت و پهنای باند ۸۴۴۸ MT/s را پشتیبانی می‌کند.

پردازنده Snapdragon X Plus:

• دارای ۱۰ هسته‌ی CPU است که به سرعت ۳.۴ گیگاهرتز در تمام هسته‌ها بازدهی دارد و دارای 42 مگابایت Cache است.
• پردازش‌گر گرافیکی آن از سری Adrenoاست با قدرت پردازش ۳.۸.TFLOPS
• واحد پردازش هوش مصنوعی (NPU) با عملکرد ۴۵ TOPS دارد.
• تولید شده با فرآیند ۴ نانومتری TSMC
• حافظه‌ی LPDDR5X با ظرفیت ۶۴ گیگابایت و پهنای باند ۸۴۴۸ MT/s را پشتیبانی می‌کند.

2. تفاوت‌ها:
   • پردازنده Snapdragon X Elite دارای قابلیت Turbo Boost است، در حالی که Snapdragon X Plus این قابلیت را ندارد.
   • پردازنده Snapdragon X Elite با ۴.۶ TFLOPS قدرت پردازش گرافیکی برتری دارد.

باقی مشخصات:

در سیستم های مجهز به این دو پردازنده باقی مشخصات یکسان است. هر دو مجهز به آی‌اس‌پی Qualcomm Spectra هستند که تا 64 مگاپیکسل تصویر برداری تک دوربین و 36 مگاپیکسل تصویر برداری دو دوربین و فیلم برداری با کیفیت 4K با فناوری HDR را پشتیبانی می‌کنند

آنتن دهی این پردازنده ها توسط چیپست Snapdragon X65 5G انجام می‌شود و مجهز به Wi-Fi 6,6E و 7 هستند با فناوری Qualcomm FastConnect 7800 و دارای بلوتوث نسخه 5.4 هستند.

لیست نسخه های سری X:

پردازنده های سری Elite  X قرار است 3 نسخه باشند ولی سری Plus تنها یک نسخه است. 3 نسخه سری Elite عبارت اند از:

1. Snapdragon X Elite X1E-84-100
2. Snapdragon X Elite X1E-80-100
3. Snapdragon X Elite X1E-78-100

تنها نسخه سری Plus نیز Snapdragon X Plus is the X1P-64-100 نام دارد.

هر سه نسخه سری Elite دوازده هسته دارند ولی سرعت هسته ها متفاوت است. نسخه اول به 3.8 گیگاهرتز در پردازش های چند هسته‌ای می‌رسد ولی با قابلیت Dual-core Boost به 4.2 گیگاهرتز ارتقا می‌یابد. نسخه دوم نیز به 3.4 گیگاهرتز می‌رسد و به 4.0 گیگاهرتز ارتقا می‌یابد اما نسخه سوم با این که به 3.4 گیگاهرتز دسترسی پیدا می‌کند اما دیگر از قابلیت Dual-core Boost پشتیبانی نمی‌کند تا به سرعت های بالاتر دست پیدا کند.

Snapdragon X Plus X1P-64-100 دارای 10 هسته است که در پردازش های چند هسته ای به سرعت 3.4 گیگاهرتز دست پیدا می‌کنند ولی از Dual-core Boost پشتیبانی نمی‌کنند.

نام‌گذاری:

نام‌گذاری این پردازنده ها به این صورت است:

ابتدا، عدد اول (در این موارد همگی ۱) نسل پردازنده را نشان می‌دهد، E به معنای Elite و P به معنای Plus است.

عدد بعدی نشان‌دهنده‌ی سطح SKU است. به عبارت دیگر، در پلتفرم Elite (که سه گزینه دارد)، اعداد بزرگتر به معنای پردازنده‌های قدرتمندتر هستند.

عدد 100 در انتهای نسخه ها به گفته کوالکام نشان‌گر متغیر(Variant) هر پردازنده است که در هر 4 نسخه یکسان است ولی معلوم نیست منظور کوالکام دقیقاً چیست. در آینده خواهیم دید منظور او از این واژه و این قسمت اعداد چه خواهد بود.

مقایسه عملکرد نسبت به دیگر پردازنده ها

کوالکام درباره این چیپست ها و عملکرد آن‌ها بروشور هایی با اطلاعات بنچمارک های این پردازنده ها ارائه کرده و بر اساس آن ها ادعاهای جالبی داشته است.

همانطور که در تست‌ها مشاهده می‌شود (با وجود اینکه این تست‌ها به صورت کنترل‌شده و پیش‌فرض انجام شده‌اند)، هر دو سری پردازنده کوالکام نتایج بهتری نسبت به رقبا داشتند. امتیاز تک‌هسته‌ای این پردازنده به حدی بالا است که با عرضه‌ی پردازنده‌های Apple و Intel در آینده، کوالکام همچنان در موقعیت مناسبی قرار دارد. در جلسه‌ی تست‌ها، کوالکام به کارشناسان اجازه داد تا Geekbench 6.2  را روی لینوکس نیز اجرا کنند که امتیاز تک‌هسته‌ای آن به ۳۲۲۷ رسید. همچنین، کوالکام نمره‌ی Intel Core i9-13980HX (یک پردازنده‌ی ۵۵ واتی) را نیز ارائه داد که ۳۱۹۲ بود.

همچنین، تعدادی از نتایج Geekbench نیز به‌صورت ناقص منتشر شده‌اند، اما این سخت است که ببینیم آیا این نتایج واقعی هستند یا خیر. برخی از آن‌ها با پیشنهادات کوالکام همخوانی دارند، در حالی که برخی دیگر کمتر از آن‌ها عمل کرده‌اند. البته سخت است بدانیم که آیا درایورهای جدید تغییراتی ایجاد خواهند کرد یا آیا تنظیمات دیگری وجود دارد که ما نمی‌دانیم.

لپتاپ های مجهز به این پردازنده:

تاکنون هیچ لپ‌تاپی با پردازنده‌های Snapdragon X Elite یا Plus عرضه نشده است و همچنین هیچ اعلام رسمی‌ای نیز انجام نشده است، اما در نمایشگاه Qualcomm Snapdragon سال 2023، این شرکت اعلام کرده است که با شرکت‌های Acer، Asus، Dell، HP، Honor، Lenovo، Microsoft Surface، Samsung  و Xiaomi همکاری می‌کند. تنها نسخه هایی که در دسترس کارشناسان بودند، نسخه های نوت‌بوک های قرمز رنگ خود کوالکام بودند. نمونه‌های مرجع کوالکام در ارائه‌ها نشان می‌دهند که ما با ترکیبی از لپ‌تاپ‌های جداشونده و متصل روبرو خواهیم شد.

شایعات درباره لپ‌تاپ‌های استفاده‌کننده از پردازنده‌های Snapdragon X:

در ابتدای سال، مایکروسافت نسخه‌های تجاری Surface Pro 10 و Surface Laptop 6  را معرفی کرد، اما نسخه‌های خانگی را معرفی نکرد؛ شایعات نشان می‌دهند که این نسخه‌ها از این پردازنده‌ها استفاده می‌کنند. همچنین، گزارش‌ها از لپ‌تاپ جدید سامسونگ، Galaxy Book 4 Edge، نیز استفاده از این پردازنده‌ها را نشان می‌دهند، همچنین لیکر ها خبر از ThinkPad T14s Snapdragon Edition و Yoga Slim 7 14 Snapdragon Edition لنوو می‌دهند.

قیمت‌گذاری و دسترسی به پردازنده‌های Snapdragon X Series:

کوالکام اعلام کرده است که پردازنده‌های Snapdragon X Elite و Plus در “میانه سال 2024” در لپ‌تاپ‌ها عرضه خواهند شد، به این معنا که ما باید آن‌ها را در مدت چند ماه آینده ببینیم.

هنوز قیمت‌ها را نمی‌دانیم، اما بررسی مدل های مشابه به ما نشان می‌دهد که این پردازنده‌ها، به ویژه نسخه‌هایی که از پردازنده‌های X Elite استفاده می‌کنند، برای سیستم‌های پرسرعت طراحی شده‌اند و قیمتی معادل همان سیستم ها خواهند داشت. به هر حال باید برای اعلام رسمی آن ها صبر کنیم.

منبع:

www.tomshardware.com

این مقاله به روزرسانی خواهد شد